ပညာေရး အေတြးအေခၚ

ကမာၻ႔မူလတန္းလြန္ ပညာေရးအေျခအေန (၁)

မူလတန္းလြန္ပညာေရးအေဆာက္အအုံမ်ား

ပညာသင္ခြင့္သည္ လူတုိင္း၏ အခြင့္အေရးဟူေသာ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံအသီးသီးက ထားရွိေသာပညာေရး မူဝါဒအရ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံ အားလုံးလုိလုိသည္ ၎မူဝါဒကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ မိမိတုိ႔၏နည္း၊ မိမိတို႔ ၏ဟန္ျဖင့္ တစ္မ်ဳိးတစ္ဖုံစီ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနၾကပါသည္။ ဤသုိ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာ တြင္ တစ္ႏုိင္ငံႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံ မ်ားစြာကဲြျပားမႈ ရွိပါသည္။

အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ မူလတန္းလြန္ပညာေရး အေဆာက္အအုံကုိ အေထြေထြပညာေပးရန္ ရည္ရြယ္ ခ်က္ျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းပါသည္။ ၎ဖဲြ႕စည္းပုံသည္ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားအား တူညီေသာ အေျခခံပညာ ေပးရန္ အတတ္ႏုိင္ဆုံး စီစဥ္ထားပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ၎ဖြဲ႕စည္းပုံအရ မူလတန္းလြန္ပညာေရး ပထမ အဆင့္တြင္ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားကုိ ခဲြျခားေပးႏုိင္မည္ မဟုတ္ေသးပါ။ ထုိ႔အတူ မူလတန္းလြန္ ပညာေရး ဒုတိယအဆင့္တြင္လည္း ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ား ခဲြျခားမႈကုိ အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ ခြင့္ျပဳထားပါသည္။ ကမာၻ႔အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္မူ မူလတန္းလြန္ပညာေရး ပထမအဆင့္တြင္ ပညာေရး လမ္းေၾကာင္းခဲြျခားမႈမ်ားကုိ အတန္းအခ်ဳိ႕အတြက္သာ ခြင့္ျပဳထားပါသည္။ ဒုတိယအဆင့္၌သာ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္း ခဲြျခားမႈမ်ားကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ခြင့္ျပဳထားပါသည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္မတူညီေသာအခ်က္မ်ားမွာ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးခဲြျခားမႈမ်ားကုိ မူလတန္းလြန္ ပညာေရးပထမအဆင့္ အငယ္တန္းမ်ားမွ အစျပဳ၍ စီစဥ္ထား သည့္အျပင္ အတန္းအဆင့္မ်ား အဆင့္ဆင့္ျမင့္မားလာသည္ႏွင့္အမွ် ပုိ၍ထိေရာက္ ပီျပင္ေသာ ပညာ ေရးလမ္းေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ဆက္လက္ ဆည္းပူးႏုိင္ရန္ ဖဲြ႕စည္းထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ကမာၻတြင္ လက္ရွိပညာေရး အေဆာက္အအုံ ပုံစံသုံးမ်ဳိးကုိ သက္ဆုိင္ရာႏုိင္ငံမ်ားက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စမ္းသပ္အသုံးျပဳေနၾကေသာ္လည္း မည္သည့္ပုံစံက ညီတူညီမွ် ပညာသင္ၾကားမႈ အခြင့္အေရးကုိ ေပးႏုိင္ပါသနည္းဆုိေသာ အခ်က္ကုိမူ ယေန႔ထက္တုိင္ အျငင္းပြားေနၾကရဆဲ ျဖစ္ပါ သည္။ အကယ္စင္စစ္ႏုိင္ငံေရြးခ်ယ္ ဖဲြ႕စည္းရာတြင္ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားကုိ ထည့္သြင္း စဥ္းစားရ မည္ ျဖစ္သျဖင့္ အခက္ၾကံဳရမည္မလဲြေပ။

-အေထြေထြ ပညာေရး အေဆာက္အအုံပုံစံကုိ လက္ခံက်င့္သုံးလွ်င္ ေက်ာင္းဆရာမ်ားထံမွ ဘက္စုံ အရည္အေသြးကုိ ရရွိဖုိ႔ လုိအပ္ပါမည္။ သုိ႔ေသာ္ ေက်ာင္းဆရာမ်ားတြင္ ဘက္စုံအရည္အေသြးရွိသည့္ တုိင္ တစ္တန္းတည္း အတူတူ စာသင္ၾကသည့္ တပည့္မ်ားအား တက္တက္ႂကြႂကြ ပညာသင္ၾကဖုိ႔ ႏႈိးေဆာ္ရန္မွာ အခက္အခဲရွိႏုိင္ပါသည္။ တပည့္မ်ားတြင္ အထုံဝါသနာႏွင့္စိတ္ဝင္စားမႈခ်င္း မတူညီပါ။

-မူလတန္းလြန္ပညာေရး ပထမအဆင့္တြင္ အစျပဳ၍ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ခဲြျခားထား ေသာ ပညာေရး အေဆာက္အအုံပုံစံကုိ လက္ခံက်င့္သုံးလွ်င္ ေက်ာင္းဆရာမ်ားအဖုိ႔ ဘာသာရပ္တစ္ ခုခုကုိသာ ကၽြမ္းက်င္ရမည္ျဖစ္၍ အလုပ္အကုိင္ လြယ္ကူသက္သာပါသည္။ တပည့္မ်ား၏ အထုံ ဝါသနာႏွင့္ စိတ္ဝင္စားမႈမ်ားကုိလည္း အားေပးျမႇင့္တင္ႏုိင္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ၎တုိ႔အဖုိ႔ ပညာေရးလမ္း ေၾကာင္းတစ္ခုမွ အျခားတစ္ခုသုိ႔ ေျပာင္းလဲသင္ယူရန္ အခက္ၾကံဳရပါမည္။ ထုိ႔အျပင္ ပုိ႔ခ်ေသာ သင္တန္းအမ်ဳိးမ်ဳိးသည္ အားလုံးတန္းတူ ရည္တူ တန္ဖုိးရွိေၾကာင္း တပည့္ႏွင့္ မိဘမ်ားက လက္ခံယုံ ၾကည္ထားဖုိ႔ လုိပါသည္။ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ဤကိစၥႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရပါသည္။

မူလတန္းလြန္ပညာေရးႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရးဆက္သြယ္မႈ

မူလတန္းပညာေရးအား မူလတန္းလြန္ ပညာေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပးရာတြင္ အခက္အခဲ ရွိလွမည္ မဟုတ္ပါ။ မူလတန္းဆင့္မွ ထြက္လာေသာ ကေလးမ်ားအား မူလတန္းလြန္ ပညာေရးပထမအဆင့္ တြင္ လက္ခံ႐ုံသာ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရွိရေသာ အခက္အခဲတစ္ခုမွာ မူလတန္း ကေလးမ်ားသည္ မူလတန္းဆင့္ ပညာသင္ႏွစ္မ်ားတြင္ ဆရာတစ္ဦးတည္းျဖင့္ သင္ၾကားခဲ့ၾကရာမွ မူလတန္း လြန္ဆင့္ အစဦးပုိင္းတြင္ ဘာသာရပ္ ဆရာအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္ ႐ုတ္တရက္ ရင္ဆုိင္ရျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။

မူလတန္းလြန္ ပညာေရးအား အဆင့္ျမင့္ပညာေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပးရာတြင္မူ အခက္အခဲမ်ား ပုိရွိ လာပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ မူလတန္းလြန္ အထက္ဆင့္မွ ေမြးထုတ္လုိက္ေသာ တပည့္မ်ားသည္ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးမွ သက္ဆုိင္ရာအရည္အခ်င္း အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ရရွိလာခဲ့ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အေထြေထြပညာေရးလမ္းေၾကာင္းမွ ထြက္လာသူမ်ားအား တကၠသုိလ္တြင္ ပညာဆက္သင္ရန္ လက္ခံျခင္း၊ အေထြေထြပညာႏွင့္ အႀကိဳသက္ေမြးသင္တန္းမ်ားမွ ေအာင္ျမင္သူ မ်ားအား တကၠသုိလ္အဆင့္ မဟုတ္ေသးေသာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းသိပၸံမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပး ျခင္း အစရွိေသာ ပညာေရးအေဆာက္အအံု ဆက္သြယ္တည္ေဆာက္ေရး ကိစၥမ်ားတြင္ အခက္အခဲ မ်ားစြာရွိပါသည္။

အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ မူလတန္းဆင့္ ပညာေရးႏွင့္ မူလတန္းလြန္ဆင့္ ပညာေရး ခ်ိတ္ဆက္မႈ မခုိင္မာ ေသာေၾကာင့္ အေျခခံပညာကုိ လုံလုံေလာက္ေလာက္မရရွိဘဲ ေက်ာင္းထြက္သြားရျခင္းႏွင့္ အသက္ ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အတတ္ပညာတစ္ခုခုကုိ မတတ္ေျမာက္ဘဲ ေက်ာင္းကုိစြန္႔ခြာသြားရျခင္းတည္းဟူ ေသာ ပညာေရး ေလလြင့္မႈမ်ား ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔အတူ မူလတန္းလြန္ဆင့္ ပညာေရးႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာေရး ခ်ိတ္ဆက္မႈ မခုိင္မာေသာေၾကာင့္ လူ႔အဖဲြ႕အစည္းတြင္ လူေနမႈ အဆင့္ဟန္ခ်က္ မညီမႈမ်ားကုိ ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။ အမ်ားဆုံး ဟန္ခ်က္မညီမႈကုိ တကၠသုိလ္အဆင့္ ပညာေရးႏွင့္ တကၠသုိလ္အဆင့္ မဟုတ္ေသာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာေရးေလာကတြင္ ေတြ႕ရ ပါသည္။ မ်က္ေမွာက္ကာလတြင္ပင္ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားႏွင့္ မိဘမ်ားသည္ အသက္ေမြးဝမ္း ေက်ာင္း သင္တန္းမ်ားထက္ တကၠသုိလ္အဆင့္ ပညာေရးကုိသာ အထင္ႀကီးပါသည္။ အသက္ေမြးဝမ္း ေက်ာင္းသင္တန္းမ်ားကလည္း အားရဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေသာ ဆဲြေဆာင္မႈမ်ား မရွိေသးပါ။

ပညာသင္ခြင့္ ဒုတိယအခြင့္အေရး

မ်က္ေမွာက္ကာလ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ မူလတန္းလြန္ပညာေရးကုိ ၿပီးေျမာက္စြာ မသင္ယူ ႏုိင္ခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အတတ္ပညာတစ္စုံတစ္ခုကုိမွ် မရရွိခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ စာသင္ခန္းကုိ စြန္႔လႊတ္ခဲ့ ရသူမ်ားအတြက္လည္းေကာင္း၊ ပညာသင္ခြင့္ ဒုတိယအခြင့္အေရးကုိ ဖန္တီးထားေပးပါသည္။ ဤကဲ့ သုိ႔ေသာ ပညာေရးအေဆာက္အအုံမ်ဳိးမ်ားကုိ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အမ်ားဆုံး ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ဖံြ႕ၿဖိဳးသည့္ စက္မႈႏုိင္ငံမ်ားကလည္း အသုံးျပဳပါသည္။ ေန႔သင္တန္း၊ ညေနသင္တန္းႏွင့္ အေဝးေရာက္ သင္တန္းမ်ားဖြင့္၍ စီစဥ္ေပးပါသည္။ ၎သင္တန္းမ်ားအတြက္ စာေပးစာယူ သင္တန္းတည္း။ ေရဒီယုိႏွင့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားျဖင့္ ပုိ႔ခ်နည္း၊ ကြန္ပ်ဴတာျဖင့္ ပုိ႔ခ်နည္း အစရွိေသာ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ မိမိတုိ႔ ႏုိင္ငံႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္သလုိ အသုံးျပဳေနၾကပါသည္။ ၎သင္တန္းမ်ား၏ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွစ္ရပ္မွာ အေျခခံပညာကုိ ခုိင္မာေစ၍ သေဘာတရား အသိပညာကုိ ထပ္ေလာင္း အင္အားျဖည့္ရန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံ၏ လုိအပ္ခ်က္ႏွင့္ သဟဇာတျဖစ္မည့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာရပ္မ်ားကုိ ရရွိေစရန္ ျဖစ္ပါသည္။

မူလတန္းလြန္ပညာေရး သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း

ကမာၻ႔ႏုိင္ငံမ်ား၏ မူလတန္းလြန္ ပညာေရးသင္႐ုိးညႊန္းတမ္းမ်ားကုိ ၿခံဳငုံသုံးသပ္လွ်င္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း အေျခအေနကုိ ေအာက္ပါအတုိင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။

မူလတန္းလြန္ ပညာေရးပထမအဆင့္၏ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း။

ဤအဆင့္၏ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းကုိ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အဓိကက်ေသာ မသင္မေနရ ဘာသာမ်ားႏွင့္ စိတ္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္သည့္ ဘာသာအခ်ဳိ႕တုိ႔ျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းထားပါသည္။ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းသည္ တစ္ႏုိင္ငံႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံ ကဲြျပားမႈ ရွိေသာ္လည္း ၎တြင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ မိခင္ဘာသာစကား၊ သခ်ၤာ၊ သမုိင္းႏွင့္ ျပည္သူ႔နီတိ၊ ပထဝီဝင္၊ သဘာဝသိပၸံ ဘာသာရပ္မ်ား၊ ႐ူပေဗဒႏွင့္ ဓာတုေဗဒ၊ အႏုပညာ၊ ကာယပညာႏွင့္ လက္မႈပညာရပ္မ်ား ပါဝင္ပါသည္။ ၎ဘာသာရပ္မ်ားအျပင္ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံ မ်ားတြင္ လူထုဆက္သြယ္ေရးနည္းလမ္းမ်ား၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေရး၊ လမ္းပန္း အႏၱရာယ္ကင္းေရး၊ လိင္ပညာ၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း လမ္းညႊန္မႈႏွင့္ မုိက္က႐ုိ ကြန္ပ်ဴတာမ်ား အသုံးျပဳပုံတုိ႔ကုိ သင္႐ုိးႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္သင္ၾကားေပးပါသည္။ မသင္မေနရ (သုိ႔မဟုတ္) စိတ္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ေရးအတြက္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဒုတိယႏွင့္ တတိယဘာသာစကား၊ သခ်ၤာႏွင့္ သိပၸံ ပညာရပ္မ်ား၊ နည္းပညာႏွင့္ကြန္ပ်ဴတာ သိပၸံမ်ားကုိ ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ မူလတန္းလြန္ ပညာေရး ပထမအဆင့္မွ အစျပဳက်င့္သုံးသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အဆန္းဆင့္ တစ္ခုတည္း၌ပင္ သင္႐ုိးကြာျခားမႈ ရွိပါသည္။

မူလတန္းလြန္ ပညာေရး ဒုတိယအဆင့္၏ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း။

ဤအဆင့္တြင္ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ကဲြျပားေနသည္ႏွင့္အမွ် သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း ဖဲြ႕စည္းပုံက လည္း ကဲြျပားမႈရွိပါသည္။ တူညီေသာ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းကုိ လက္ခံက်င့္သုံးသည့္ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားမွ လဲြ၍ ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ အသုံးျပဳရပါသည္။ ဤသုိ႔အားျဖင့္ ႏွစ္ရွည္ မူလတန္းလြန္ အေထြေထြပညာေရး သင္႐ုိးမ်ားကုိ သင္ၾကားၿပီး တကၠသုိလ္မ်ားႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာေက်ာင္းမ်ားသုိ႔ တက္ေရာက္ဆည္းပူးရန္ ရည္မွန္းသည့္ လူငယ္မ်ားအတြက္ မူလတန္းလြန္ ပထမအဆင့္တြင္ ၎တုိ႔သင္ခဲ့သည့္ ဘာသာရပ္မ်ားကုိပင္ ဆက္လက္၍ အဆင့္ျမင့္ျမင့္ နက္နက္နဲနဲ သင္ယူႏုိင္ရန္ စီစဥ္ေပးရပါသည္။ ႏွစ္တုိ မူလတန္းလြန္ အေထြေထြ ပညာေရးႏွင့္ အႀကိဳသက္ေမြး ပညာရပ္မ်ားကုိ ေလ့လာလုိက္စားသည့္ လူငယ္မ်ားအတြက္ သင္႐ုိးတြင္ အေထြေထြပညာကုိ သေဘာတရားပုိင္းတြင္ ေလွ်ာ့၍ျပ႒ာန္းၿပီး အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းပညာရပ္ သင္႐ုိးမ်ားကုိ အဓိကထား၍ စီစဥ္ေပးရပါသည္။ တစ္ဖန္ အခ်ိန္ျပည့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာသင္ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ အလုပ္သင္ေက်ာင္းမ်ားမွ လူငယ္မ်ားအတြက္ အေထြေထြပညာသင္႐ုိးကုိ အတတ္ႏုိင္ဆုံးေလွ်ာ့ခ်ၿပီး အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာရပ္ သင္႐ုိးမ်ား ကုိသာ အဓိကထား၍ သင္ၾကားေပးပါသည္။ အထူးသျဖင့္ အခ်ိန္ျပည့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာရပ္သင္႐ုိးမ်ားသည္ ေခတ္မီတုိးတက္ေနေသာ နည္းပညာမ်ားႏွင့္ အၿမဲတစ္ေစ ထိေတြ႕ ဆက္စပ္မႈ ရွိေနရပါသည္။

ၿခံဳ၍ၾကည့္လွ်င္ အႀကိဳတကၠသုိလ္ဆင့္ အေထြေထြမူလတန္းလြန္ပညာေရးသည္ ကဲြျပားေသာ ပညာ ေရးအေတြးအေခၚႏွစ္ရပ္ကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ လမ္းေၾကာင္းႏွစ္ရပ္အေပၚ ရပ္တည္ေနေၾကာင္း ေအာက္ ပါအတုိင္းေတြ႕ရပါသည္။

- ကမာၻ႔ႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ မူလတန္းလြန္ ပထမဆင့္ၿပီးေျမာက္၍ မူလတန္းလြန္ ဒုတိယအဆင့္ တြင္ ပညာသင္ယူေနၾကသည့္ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ ဘာသာရပ္အခ်ဳိ႕ကုိသာ အဓိကထား၍ ေလ့ လာပါသည္။ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ၎ဘာသာရပ္မ်ားမွလဲြ၍ အျခားမည္သည့္ပညာရပ္ကုိမွ ေလွ်ာက္လႊာ တြင္မေတာင္းဆိုသည့္ တကၠသုိလ္သုိ႔ ဝင္ခြင့္စာေမးပဲြ ေျဖဆုိႏုိင္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။

- မူလတန္းလြန္ ပညာေရးကုိ ႏွစ္ရွည္ ပညာေရးအျဖစ္ လက္ခံက်င့္သုံးထားေသာ အျခားႏုိင္ငံမ်ားတြင္မူ မူလတန္းလြန္ ပညာသင္ႏွစ္ တစ္ေလွ်ာက္လုံးအတြက္ ဘာသာရပ္ ဆယ္မ်ဳိးခန္႔ကုိ ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အရည္အခ်င္းႏွင့္ ဝါသနာမ်ားကုိ အေျခခံ၍ ေနာက္ပုိင္းမွ ဘာသာစကား၊ သခ်ၤာ၊ သိပၸံ၊ ေဘာဂေဗဒ၊ အႏုပညာ စသည္ျဖင့္ အထူးျပဳ သင္ၾကား ေလ့က်င့္ေပးပါသည္။ ဤသုိ႔အားျဖင့္ မူလတန္းလြန္ဆင့္ၿပီးေျမာက္သည့္ လူငယ္တစ္ဦးသည္ တကၠသုိလ္ သု႔ိမဟုတ္ ပုိလီတကၠနစ္ ေက်ာင္းတစ္ခုခုသုိ႔ ဝင္ေရာက္ရန္ အခြင့္အေရးမ်ားစြာ ရွိပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ဝင္ခြင့္စာေမးပဲြပင္ ေျဖရန္မလုိပါ။

မူလတန္းလြန္ပညာေရးသင္႐ုိးညႊန္းတမ္း၏ အားနည္းခ်က္မ်ား

ကမာၻ႔ႏိုင္ငံမ်ား၏ မူလတန္းလြန္ ပညာေရးသင္႐ုိးညႊန္းတမ္းမ်ားကုိ စိစစ္ပါက ၎တုိ႔၏ အားနည္းခ်က္ မ်ားကုိ ေအာက္ပါအတုိင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။

မူလတန္းလြန္ပညာေရးပထမအဆင့္။

ဤအဆင့္၏ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းတြင္ အေၾကာင္းအရာအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ႁပြတ္သိပ္စုၿပံဳေနတတ္ပါသည္။ ဘာ သာရပ္ေဟာင္းမ်ားႏွင့္အတူ ဘာသာရပ္အသစ္မ်ားကုိ အစီအစဥ္တက် စဥ္းစားစိစစ္ျခင္းမျပဳဘဲ အလြယ္တကူ ေပါင္းထည့္ထားတတ္ပါသည္။ ၎၏ အက်ဳိးရလဒ္မွာ ေရဒီယုိ၊ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား အစရွိ ေသာ ဆက္သြယ္ေရးကိရိယာမ်ားႏွင့္ ပုိ႔ခ်ခ်က္ျဖင့္ ေက်ာင္းသားလူငယ္တုိ႔အား ဘာသာရပ္ သင္ၾကား မႈအတြက္ အေပၚယံေၾကာတတ္ေျမာက္မႈကုိသာ ရရွိေစသည္။ ထုိ႔အျပင္ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား သည္ ကြန္ပ်ဴတာႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာကစားနည္းမ်ားတြင္ ပုိ၍ အာ႐ုံစုိက္လာသျဖင့္ စာဖတ္ျခင္း၊ စာစီကုံး ျခင္းတည္းဟူေသာ သမား႐ုိးက်ေလ့က်င့္ သင္ၾကားမႈမ်ားကုိ အခ်ိန္အနည္းငယ္သာ ေပးႏုိင္ေတာ့ သည္။

မူလတန္းလြန္ပညာေရး ဒုတိယအဆင့္။

ဤအဆင့္တြင္ ႏွစ္ရွည္မူလတန္းလြန္ အေထြေထြပညာေရး သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း၌လည္း အေၾကာင္းအရာ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ႁပြတ္သိပ္စုၿပံဳေနပါသည္။ ႏွစ္ရွည္ အေထြေထြပညာေရးကုိ ျပ႒ာန္းေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းသည္ စြယ္စုံက်မ္းသဖြယ္ ျဖစ္ေစပါသည္။ တစ္ဖန္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာရပ္ ကုိ ေစာစီးစြာ ျပ႒ာန္ေသာႏုိင္ငံမ်ားတြင္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းသည္ တကၠသုိလ္ႏွင့္ အခ်ိတ္အဆက္မရွိ ျဖစ္ေနပါသည္။ အခ်ိန္ျပည့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းသင္တန္းမ်ားအတြက္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းမ်ားကုိ လည္း ျဖစ္သင့္သည့္အတုိင္း မဖဲြ႕စည္းႏုိင္ေသးပါ။ ဤသုိ႔ျဖစ္ရျခင္းမွာ နည္းပညာပုိင္းဆုိင္ရာ သင္ၾကား မႈကုိ ေက်ာင္းသင္ ပညာေရးေဘာင္အတြင္း၌သာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရသျဖင့္ စက္႐ုံအလုပ္႐ုံမ်ား အတြင္း ေခတ္မီကိရိယာမ်ား တုိးတက္တပ္ဆင္လာမႈမ်ားကုိ အမီမလုိက္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ အလုပ္သင္ ပညာေရးကုိ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာသင္ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ စက္႐ုံမ်ားက ခဲြေဝတာဝန္ယူေသာ ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕တြင္ ေက်ာင္းမ်ား၌ စာသင္ခ်ိန္ လုံေလာက္မႈ မရွိေတာ့ေခ်။

ၿခံဳ၍ၾကည့္လွ်င္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္း၌ ဘာသာရပ္မ်ားကုိ အလ်င္စလုိ ကတုိက္က႐ုိက္ ေခတ္မီေအာင္ ပုံသြင္းျခင္းအားျဖင့္ ဆရာမ်ား၏ ကုိယ့္ကုိယ္ယုံၾကည္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္သိကၡာကုိ အားနည္းေစျခင္း၊ တပည့္ မ်ားစိတ္အားထက္သန္မႈကုိ က်ဆင္းေစျခင္း၊ မိဘမ်ား၏ စိတ္မသက္မသာမႈကုိ ျဖစ္ေစျခင္း စသည့္ အက်ဳိးဆက္မ်ားကုိ ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ အၾကံျပဳခ်က္

ေဖာ္ျပပါ မူလတန္းလြန္ပညာေရး သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းမ်ား၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကုိ အေျချပဳ၍ ေနာင္အခါ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းေရးဆဲြရာတြင္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကုိ စဥ္းစားသင့္သည္ဟု ယူဆပါသည္။

မူလတန္းလြန္ ပညာေရးအဆင့္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းကုိ ေရးဆဲြရာတြင္ လက္ရွိ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းမ်ားကုိ က်စ္လ်စ္သိပ္သည္းေအာင္ ျပဳသင့္ပါသည္။ ဘာသာရပ္အေဟာင္းႏွင့္ အသစ္မ်ားမွ အဓိကက်ေသာ အပုိင္းမ်ားကုိသာ ေရြးခ်ယ္ျပ႒ာန္းသင့္ပါသည္။ အေၾကာင္းအရာအသစ္မ်ားကုိ အတတ္ႏုိင္ဆုံး ဆက္ စပ္ေပးသည္ႏွင့္အမွ် သင္႐ုိးတစ္ခုလုံးတြင္ ႁပြတ္သိပ္စုၿပံဳေနျခင္း မရွိေစရန္ သတိခ်ပ္သင့္ပါသည္။ အသိပညာက႑ အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ဘာသာရပ္ ႐ႈေထာင့္အသီးသီးမွ သုံးသပ္၍ ဘာသာရပ္အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္ေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ စီစဥ္ျပ႒ာန္းသင့္ပါသည္။ ဤသုိ႔စီစဥ္ရာတြင္ ဘာသာရပ္ တုိင္း၌ ကုိယ္ပုိင္ရည္မွန္းခ်က္ရွိေၾကာင္း မေမ့သင့္ပါ။

မူလတန္းလြန္ပညာေရး ဒုတိယအဆင့္ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏွစ္ရွည္ အေထြေထြပညာ ေရးသင္႐ုိးတြင္ စြယ္စုံက်မ္းဆန္ဆန္ ဗဟုသုတမ်ားဖိသိပ္ထည့္ျခင္းႏွင့္ ဘာသာရပ္ တရားလြန္ အထူး ျပဳျခင္းတုိ႔ကုိ ေရွာင္သင့္ပါသည္။ ဤအခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ လူငယ္မ်ားအား အေထြေထြပညာေရးကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဆည္းပူးေစလုိသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားအဖုိ႔ ဘာသာရပ္အခ်ဳိ႕ သင္ၾကားမႈအတြက္ အဆင့္ ႏွစ္ဆင့္ကုိ စဥ္းစားသင့္ပါသည္။ ပထမအဆင့္တြင္ ၎ဘာသာရပ္မ်ားအား အေျခခံသေဘာမွ်သာ သင္ၾကားျခင္းျဖစ္၍ ဒုတိယအဆင့္က်မွသာလွ်င္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အေသးစိတ္သင္ၾကားေပးသင့္ပါ သည္။ အထူး ဘာသာရပ္မ်ားကုိသာ စာေမးပဲြစစ္၍ သက္ဆုိင္ရာ တကၠသုိလ္ဌာနမ်ားသုိ႔ ပညာသင္ခြင့္ ေပးသည့္စနစ္ကုိ က်င့္သုံးသည့္ႏုိင္ငံမ်ားအဖုိ႔ မူလတန္းလြန္ ဒုတိယအဆင့္တြင္ ဘာသာရပ္သင္ၾကား မႈနယ္ပယ္ကုိ ခ်ဲ႕ထြင္ေပးသင့္ပါသည္။

အႀကိဳ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာေရးႏွင့္ တဲြဖက္ထားသည့္ ႏွစ္တုိ အေထြေထြပညာေရး သင္႐ုိး တြင္ သေဘာတရားပုိင္းက႑အား အလြန္အမင္း ထည့္သြင္းထားျခင္း မျပဳသင့္ပါ။ အသက္ေမြးဝမ္း ေက်ာင္းဦးတည္ခ်က္ကုိသာ အေလးထားသင့္ပါသည္။ တစ္ဖန္အခ်ိန္ျပည့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း သင္တန္းမ်ားအတြက္ သင္႐ုိးမ်ားေရးဆဲြရာတြင္ အေထြေထြ အသိပညာရရွိေရး၊ ေခတ္သစ္ နည္းပညာ တုိးတက္မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ေဘာင္တန္းလုိက္ႏုိင္ေရး စသည့္အခ်က္မ်ားကုိ ထည့္သြင္းစဥ္းစားသင့္ပါသည္။

ရည္ညႊန္းခ်က္

"Secondary Education in the World" , Information File, Number 7, 1986, International Bureau of Education, UNESCO, Geneva.

ေဒါက္တာမင္းလွေအာင္ႀကီး

ပညာေရးသုေတသနအဖဲြ႕

ပညာေလာကစာေစာင္

အတဲြ (၁၆)၊ အမွတ္ (၃)၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ။

Powered by Bullraider.com